ตอบ : สวัสดีครับ ชื่อ นายธนวัฒน์ ธำรงเจริญกุล หรือ เรียกชื่อเล่นสั้น ๆ ว่า "ด๊อฟ" กำลัง

ศึกษาในระดับชั้น ปีที่ ๔ คณะมนุษยศาสตร์ เอกวิชาสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยรามคำแหง ปัจจุบัน

ทำหน้าที่ประธานกลุ่มปลาดาวครับ

ตอบ : ผมกับเพื่อน ๆ ได้ร่วมทำงานด้านยาเสพติดมายาวนานกว่า ๑๐ ปี แต่อยู่ภายใต้ชื่อกลุ่มเยาวชนอื่น จนกระทั่งในปี ๒๕๔๕ จึงได้แยกตัวออกมาตั้งกลุ่มปลาดาวขึ้น ถ้ารวมระยะเวลาการจัดตั้งและดำเนินการกลุ่มปลาดาว ก็ประมาณ ๕ ปีได้

ตอบ : มีหลายท่านตั้งคำถามนี้กับผมเพราะสงสัยในที่มาที่ไปของชื่อ ขอเรียนตอบถึงเหตุที่มาของชื่อเลยนะครับว่ามาจากความประทับใจส่วนตัวจริง ๆ เพราะครั้งหนึ่งได้มีโอกาสรับฟังเรื่องเล่าเรื่องหนึ่งที่กล่าวถึงการทำประโยชน์ของคน ๆ หนึ่ง ที่ไม่ได้ทำดีเพื่อการเอาหน้าเท่านั้น หากแต่เป็นการทำดีเพียงแค่จุดเล็ก ๆ ที่ไม่ค่อยได้มีใครใส่ใจหรือสนใจ เพราะเห็นว่าเป็นเรื่องไร้สาระหรือไม่มีคุณค่าและความสำคัญเพียงพอ แต่คน ๆ นี้ก็ยังทำต่อไปเรื่อย ๆ เพราะเขาเห็นว่าเป็นความสุขของเขาที่ได้ทำ และหากเขาไม่ทำก็คงไม่มีใครทำอีก

ตอบ : เรื่องเล่าย่อ ๆ มีอยู่ว่า "เด็กวัยรุ่นกลุ่มหนึ่งได้มาเที่ยวทะเล และบังเอิญได้ไปเห็นชายแก่คนหนึ่งกำลังก้ม ๆ เงย ๆ เก็บอะไรบางอย่างจากพื้นและโยนลงทะเล แกทำอยู่อย่างนั้นในตอนเช้าและตอนเย็นของทุก ๆ วันทำมานานเป็นวัน เดือน ปี มาอย่างต่อเนื่องและด้วยความสงสัยใคร่อยากรู้มาก วันหนึ่งเด็กกลุ่มนี้ก็ได้ไปสังเกตใกล้ ๆ ว่าแกทำอะไรของแกกันแน่ สิ่งที่ได้พบและเห็นว่า นั้นคือสิ่งที่แกจับโยน ๆ อยู่ คือ ปลาดาวที่ถูกคลื่นซัดเข้าหาฝั่ง และสิ่งที่ได้พบเห็นนี้ ยิ่งทำให้เกิดสงสัยไปอีกว่าแกเสียเวลาเพียงเพื่อทำสิ่งนี้หรือ หรือว่ามีเหตุผลอะไรที่ทำให้แกต้องทำทุก ๆ วัน ด้วยความสงสัยอย่างมาก จึงได้เดินเข้าไปถามว่าสิ่งที่ตาทำอยู่นี้ ทำไปเพื่ออะไร ทำไปทำไม ตาไม่ตอบอะไรเลย กลับยิ้มอย่างมีความสุข พร้อมกับยื่นปลาดาวตัวหนึ่งที่พึ่งถูกคลื่นซัดเข้าหาฝั่งใส่ไว้ในมือเด็ก และบอกด้วยน้ำเสียงใจดี ๆ ว่า"อย่างน้อยตัวนี้มันก็รอด" เท่านี้ล่ะครับ

ตอบ : ตอนที่วาง concept หรือรูปแบบการทำงานของกลุ่ม ก็คิดอยู่หลายวันว่าจะวางแนวอย่างไรดี จึงจะได้ภาพลักษณ์ของกลุ่มออกมาตรงตามที่ตนเองและน้อง ๆเยาวชนต้องการ พอนึกรายละเอียดเรื่องนี้ได้ ก็ตกผลึกความคิดเลยว่า ยาเสพติดกับเยาวชนไม่ได้เป็นเส้นตรงเส้นเดียวกัน แต่เป็นเส้นขนานที่ไม่มีทางที่จะจบลงด้วยกันได้เพราะเยาวชนส่วนมากมักคิดว่าเรื่องยาเสพติดเป็นเรื่องไกลตัวไม่ได้เกิดขึ้นกับตนเองหรือคนในครอบครัว ก็ไม่ต้องไปสนใจหรือใส่ใจอะไรมากนักแต่ในความเป็นจริง เยาวชนเหล่านี้ลืมนึกไปว่ายาเสพติดอยู่ใกล้ตัวมาก ๆ หากแต่เขาขาดความใส่ใจและมองข้ามไป (ไม่นับรวมสารเสพติดอย่างเหล้าหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ที่ใกล้ตัวที่สุดแล้วที่เด็กและเยาวชนเหล่านี้ไม่เห็นว่าเป็นยาเสพติดหรือก่อให้เกิดผลกระทบต่อชีวิต) รวมทั้ง หากวันนี้ทุกคนยังคงปฏิเสธที่จะร่วมมือกันแก้ไขปัญหายาเสพติด เท่ากับว่าโอกาสของยาเสพติดที่จะเขยิบเข้ามาใกล้ชีวิตตนเองก็มีมากขึ้น แม้ว่าจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง แต่แน่นอนว่าผลกระทบทางอ้อม เช่น เพื่อน ภัยสังคม อาชญากรรม ต่าง ๆ ล้วนมีสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากยาเสพติดด้วย ดังนั้น หากเราสร้างหรือรวมคนที่เห็นความสำคัญของปัญหายาเสพติด โดยเฉพาะในกลุ่มวัยเดียวหรือช่วงวัยเดียวกับเราให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างจริง ๆ จัง ๆ ได้จะเป็นการดีมาก เพราะอย่าลืมว่าไม่มีใครรู้ใจและเข้าใจเด็กและเยาวชนได้ดีเท่ากับเด็กและเยาวชนด้วยกันเอง

ตอบ : การทำงานของกลุ่มปลาดาวเน้นหนักในเรื่องยาเสพติดเป็นเรื่องหลัก และถือเป็นเรื่องแรกในช่วงของการจัดตั้งกลุ่ม แต่ต่อมาภายหลังจากการทำงานไปได้ช่วงเวลาหนึ่งแล้ว ก็ได้มีภารกิจงานอื่น ๆ เข้ามาเสริม ทั้งนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นจากตัวผมที่เป็นคนต้นคิด หากแต่น้อง ๆ สมาชิกในกลุ่มร่วมกันคิด ประกอบกับความรุนแรงของปัญหาต่าง ๆ ที่โถมกระหน่ำเข้าสู่สังคมไทย ผมและน้อง ๆ จึงเห็นว่าถึงเวลาแล้วที่เราทุกคนคงต้องขยายการทำงานด้านอื่น ๆ ให้กว้างขวางและครอบคลุมปัญหาของเยาวชนให้ครบทุกด้าน ซึ่งที่จริง ก็คือ การพยายามแก้ไขเยียวยาและหาทางป้องกันปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นกับเยาวชนนั่นเอง จึงได้เกิดมีการดำเนินงานในด้านอื่น ๆของกลุ่มตามมา อาทิ ด้านการป้องกันปัญหาเอดส์และเพศสัมพันธ์ ปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหาวัฒนธรรมตะวันตก ปัญหาสื่อลามกอนาจาร และปัญหาครอบครัวเป็นต้น แต่ทั้งนี้ ยังคงถือว่าปัญหายาเสพติดเป็นปัญหาสำคัญเร่งด่วนสุดที่ต้องร่วมมือร่วมใจกันจากสมาชิกทุกคนในการป้องกันและแก้ไขปัญหา

ตอบ : ห้าปีที่ผ่านมาเราทำงานกันเยอะมาก โดยเฉพาะการสร้างเยาวชนในพื้นที่ต่าง ๆ รวมทั้ง การประสานเชื่อมโยงกลุ่มเยาวชนเหล่านี้ให้เข้ามาร่วมกันทำงานในฐานะการทำงานเครือข่าย ซึ่งเป็นการเน้นการทำงานในเชิงพื้นที่ โดยอาศัยการประชุม การอบรม การจัดWorkshop ต่าง ๆ รวมทั้ง การติดตามและประสานการดำเนินงานในพื้นที่ นอกจากนี้ เรายังได้จัดทำวารสารยาเสพติดที่สามารถเข้าถึงเยาวชนได้ รวมทั้ง การจัดทำเว็บไซต์ เพื่อเป็นสื่อกลางในการประสานและเชื่อมโยงการทำงานของสมาชิกที่เราได้อบรมและสร้างขึ้นมาเป็นแกนนำในแต่ละพื้ที่ และยังได้ให้ความร่วมมือกับทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชนในการร่วมมือกันรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด เช่น การเป็นวิทยากร การอบรมนักเรียนแกนนำและการเข้าร่วมประชุม เป็นต้น

ตอบ : ไหวหรือไม่ไหวคงไม่ใช่คำตอบ แต่คงตอบได้คำเดียวว่าจะพยายามทำให้เต็มที่ที่สุดเท่าที่จะสามารถทำได้ เรียกว่ารับผิดชอบอย่างไร มากมายขนาดไหนก็จะพยายามทำให้ครบและสมบูรณ์ที่สุดอย่างที่กล่าวข้างต้นว่า เรามีกลุ่มเครือข่ายการทำงานดังนั้น จึงสามารถผนึกสรรพกำลังทำงานร่วมกันได้ และอีกอย่างตอนนี้ สมาชิกของกลุ่มได้มีจำนวนเพิ่มมากขึ้นจากการที่เราได้ขยายการทำงานลงไปในพื้นที่มากขึ้น ทำให้ได้เยาวชนส่วนหนึ่งเข้ามาร่วมดำเนินงานแต่เยาวชนเหล่านี้ส่วนมากยังไม่เคยเข้ารับการอบรมเรื่องยาเสพติดเลย แต่ทำด้วยใจรัก

ตอบ : ถ้าเป็นสมาชิกที่เคยผ่านการอบรมมีจำนวนเกือบ ๕,๐๐๐ คน แต่อย่างว่าเราทำงานด้วยกระบวนการอย่างเก่าทำให้สมาชิกที่เคยอบรมหายไปมากและยากต่อการเรียกกลับมาทำงาน เพราะเขาไม่ได้สนใจทำงานตั้งแต่ต้น หากใช้วิธีการแบบของกลุ่มใหม่ ย่อมทำให้ได้สมาชิกที่มีคุณภาพเพิ่มจำนวนมากยิ่งขึ้นกว่าเดิมมาก ๆ

ตอบ : ขอเรียนตามตรงว่าการทำงานของเราไม่ได้หวังผลหรือรางวัลอะไรทั้งสิ้น เพราะผิดแนวคิดการทำงานของ

กลุ่มที่ทำเพื่อสังคม ทำในจุดที่สังคมไม่เห็น แต่ก็มีคนเห็นค่าให้รางวัลเยาวชนดีเด่นแห่งชาติกับสมาชิกกลุ่มปลาดาว ๓ คน คือ ผม (นายธนวัฒน์ ธำรงเจริญกุล) ซึ่งเป็นประธาน นายธนธรณ์ ธำรงเจริญกุล รองประธาน และ นางสาวพรรณชนก ชมเชย สมาชิก

ตอบ : การทำงานหลักร่วมกับหน่วยงานอื่น ๆ เช่นสำนักงาน ป.ป.ส. กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย สำนักงาน สสส. และองค์กรรัฐและเอกชนอื่น ๆ ส่วนกลางและในพื้นที่ที่รับผิดชอบงานด้านยาเสพติด

ตอบ : เมื่อปีที่ผ่านมา กลุ่มปลาดาวในฐานะกลุ่มเยาวชนกลุ่มหนึ่งในประเทศไทย ได้รับการประสานจากโครงการ Global Youth Network ซึ่งเป็นโครงการที่ได้รับการอุดหนุนงบประมาณจาก United Nation of Drug and Crime โดยคุณ Andrew Currute (ผู้ประสานงานโครงการ) ได้ประสานความร่วมมือ และเชิญกลุ่มปลาดาวเข้าร่วมประชุมระดับนานาชาติร่วมกับประเทศสมาชิกอื่น ๆ อีกกว่า ๒๐ ประเทศ เพื่อวางแผนการทำงานระดับเครือข่ายร่วมกัน ซึ่งการประชุมในครั้งนี้ได้จัดขึ้นที่ประเทศอินโดนีเซียและจะมีการประชุมติดตาม

การทำงานอีกครั้ง แต่ขณะนี้ ทางผู้ประสานงานยังไม่ได้แจ้งกำหนดการจัดที่แน่นอน นอกจากนี้ ยังได้สนับสนุนงบประมาณสำหรับการสร้างเครือข่ายใน
ประเทศจำนวนหนึ่งให้กับกลุ่มปลาดาวด้วย

ตอบ : อยากจะฝากบอกกับผู้เกี่ยวข้องว่าการทำงานกับเยาวชนเป็นงานสำคัญเพราะอย่างที่ทราบถึงความสำคัญของเยาวชนต่อการพัฒนาประเทศ โดยการทำงานด้วยเยาวชนโดยเยาวชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดก็เป็นแนวทางหนึ่งที่สามารถทำให้การทำงานไปได้ด้วยดี ดังนั้น หน่วยงานภาครัฐและเอกชนก็ควรจะสนับสนุนหรือเอื้อประโยชน์การทำงานให้เป็นไปได้ด้วยดีและต่อเนื่อง การสนับสนุนตามความจำเป็นเพื่อให้เขาทำงานได้จึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญและจำเป็น สาเหตุที่กลุ่มเยาวชนทำงานไม่ต่อเนื่อง ส่วนหลักก็มาจากการทำงานในส่วนนี้ เพราะรัฐและเอกชนขาดความใส่ใจและสนใจ อยากบอกว่าความต่อเนื่องและความยั่งยืนของการทำงานของกลุ่มเยาวชนไม่ใช่อยู่ที่กลุ่มสามารถมีรายได้เลี้ยงดูตนเองได้ แต่อยู่ที่การมีสมาชิกหน้าใหม่ที่ให้ความสำคัญกับปัญหายาเสพติดได้หมุนเวียนเข้ามาช่วยเหลือสังคมอย่างต่อเนื่องท้ายที่สุด ผู้เขียนรู้สึกเห็นด้วยกับมุมมองความคิดข้างต้นนี้ และคงต้องสำทับประเด็นการทำงานของกลุ่มเยาวชนจริง ๆ ว่าหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องมองฐานการทำงานที่มั่นคงอย่างไร และกลุ่มเยาวชนมองฐานความมั่นคงอย่างไร ทั้ง ๒ ฐาน เป็นไปในทิศทางเดียวกันหรือไม่ หรือมีความขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง หากเป็นดังนี้ คงต้องดำเนินการดำเนินการแก้ไขให้เป้าหมายการทำงานเป็นไปในทิศทางเดียวกันให้จงได้ โดยที่สำคัญคือ การยึดในเยาวชนเป็นศูนย์กลางการทำงาน(Youth-Center) เพราะเป็นหลักคิดการทำงานที่สำคัญในปัจจุบัน อย่างที่มีวลีกล่าวไว้อย่างสวยหรูแต่ไม่รู้ว่าทำได้หรือไม่ ว่า "เด็กคิด เด็กทำ ผู้ใหญ่สนับสนุน" หากทำได้จริงดังที่กล่าวไว้

เยาวชนไทยจะมีคุณค่าและมีส่วนร่วมในการแก้ไขและป้องกันปัญหายาเสพติดมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน